6 Điều Phụ Huynh Nên Áp Dụng Mỗi Ngày Theo Montessori

Áp dụng triết lý Montessori tại nhà không phải là điều dễ dàng. Giáo viên Montessori đều cần phải được đào tạo chuyên sâu về phương pháp này, vì vậy cha mẹ có thể tự hỏi: “Vậy làm thể nào tôi có thể áp dụng những triết lý của Montessori tại nhà nếu tôi không có bằng cấp đặc biệt?”

Mặc dù đúng là các giáo viên cần phải có sự hiểu biết toàn diện và đầy đủ về mặt sư phạm để có thể điều hành một lớp học, nhưng cũng có những triết lý mà bạn có thể áp dụng tại nhà mà không cần mất nhiều năm đề học.

Dưới đây là 6 triết lý Montessori mà bất cứ ai – kể cả người mới bắt đầu cũng có thể sử dụng khi tương tác với trẻ.

  • Tôn trọng trẻ

Chúng ta tôn trọng người lớn tuổi, chúng ta tôn trọng đối tác của mình, nhưng khi mới nghe tới việc tôn trọng trẻ có thể khiến bạn cảm thấy lạ lẫm. Quả thực thì triết lý này vẫn còn quá mới mẻ. Điều đó lại càng có lý do để chúng ta cho trẻ thấy sự tôn trọng trong tương tác hàng ngày. Trẻ sẽ cảm thấy được lắng nghe, được yêu thương và sẽ học cách tôn trọng người khác khi noi theo tấm gương của bạn.

Ví dụ: Nếu con bạn muốn bạn chú ý, nhưng bạn yêu cầu trẻ đợi một lát, hãy chắc chắn rằng ngay khi xong việc bạn sẽ quay sang với trẻ. Và nói “Cảm ơn con đã chờ đợi, con cần mẹ giúp gì nào?” Điều này sẽ giúp trẻ cảm thấy bạn tôn trọng những gì trẻ nói.

  • Nuôi dưỡng sự tự do và độc lập của trẻ 

Khi cha mẹ quan tâm đến đứa trẻ hoặc thành viên trong gia đình quá nhiều, sẽ rất khó để họ chỉ đứng nhìn con họ phải vật lộn để làm điều gì đó – họ sẽ ngay lập tức bước tới giúp. Nhưng đây không phải là cách giúp ích cho trẻ trong quá trình học tập, cũng như sự tự tin và động lực nội tại của trẻ.

Hầu hết các giáo cụ trong lớp học Montessori đều được thiết kế để cho phép trẻ sử dụng một cách độc lập, kể cả khu vực nhà bếp và phòng tắm. Trẻ yêu thích việc mà trẻ có quyền kiểm soát và tự lập làm những công việc cơ bản như rửa tay hoặc sử dụng nhà vệ sinh.

Ở nhà, hãy tìm kiếm những khu vực mà bạn có thể cho trẻ tự do. Một chiếc kệ thấp đặt đồ ăn vặt chỉ dành riêng cho trẻ? Hoặc một cái móc áo tầm thấp để trẻ có thể tự với tới thì sao?

Ví dụ: Hãy để con bạn tự mặc quần áo. Điều này có thể khiến mất thời gian hơn hoặc quần áo không được mặc đúng cách, nhưng sau cùng, trẻ sẽ luyện được kỹ năng vận động tinh (vận động sử dụng đôi tay và ngón tay khéo léo), suy nghĩ logic hơn và tự đưa ra quyết định.

  • Cho trẻ tự do trong khuôn khổ

Đây là một nguyên lý Montessori tinh tế, tự do trong khuôn khổ có nghĩa là để con bạn tự điều hướng các hoạt động hàng ngày dựa theo sở thích của trẻ. Tuy nhiên, việc đặt ra giới hạn là điều rất quan trọng vì chúng giúp trẻ hiểu thế nào là “được” hoặc “không được” chấp nhận. Bất kì hành động nào gây tổn thương cho bản thân hoặc người khác đều là ví dụ về việc đặt ra giới hạn.

Ví dụ: Hãy để con bạn tự quyết định xem chơi trò gì khi đi công viên. Đặt ra giới hạn trước khi trẻ chơi “Bước ra khỏi hàng rào đi tới con đường đông đúc ngoài kia là không được (không an toàn)”.

  • Bình tĩnh – và cho trẻ không gian

Một phần nguyên lý Montessori mà cha mẹ có thể áp dụng tai nhà là cho trẻ nhiều thời gian và không gian để khám phá. Trẻ em hoạt động theo chiếc đồng hồ nội tại khác so với người lớn, và thật khó mà lùi lại để đánh giá đúng. Hãy chắc chắn rằng bạn chú ý đến trẻ khi trẻ thực hiện hoạt động hàng ngày.

Ví dụ: Thay vì chỉ tham quan thư viện một cách vội vã, hãy dành đủ thời gian để con bạn có thể thoải mái khám phá những cuốn sách trên kệ hoặc hỏi chuyện với người thủ thư.

  • Dùng các từ phức tạp với ngay cả trẻ nhỏ

Sử dụng các từ ngữ phức tạp không hẳn là một nguyên lý Montessori nhưng lại được thực hiện hàng ngày trong lớp học. Hầu hết những người lần đầu tới quan sát lớp học Montessori đều ngạc nhiên khi nghe cô giáo thông báo: “Cô thấy có một vài mảnh vỡ trên sàn cần phải nhặt trước giờ ăn cơm trưa đấy.”

Bạn có thể bắt đầu việc kết hợp các ngôn ngữ mới ngay tại nhà. Trẻ có thể học được định nghĩa của từ mới thông qua các đầu mối về ngữ cảnh câu nói hoặc bằng cách hỏi bạn “Từ đó có nghĩa là gì ạ?” Trẻ sẽ nhanh chóng học được cách sự dủng ngôn ngữ mô tả phong phú ngay trong cuộc sống hàng ngày thôi.

Ví dụ: Đừng hạn chế ngôn ngữ của mình. Nếu thấy một chiếc xe cứu hoả rất lớn, hãy thử sử dụng các từ như “to lớn”, “khổng lồ” để miêu tả.

  • Luôn luôn quan sát trẻ nhỏ

Cuối cùng, đây là lời nhắc nhở từ phương pháp Montessori cho các ông bố bà mẹ rằng hãy dành thời gian để quan sát con trẻ. Trong lớp học, giáo viên thường dành rất nhiều thời gian để xem trẻ tương tác với giáo cụ trong lớp và tương tác với trẻ khác như thế nào. Những thông tin này sẽ cung cấp cho giáo viên cái nhìn sâu sắc hơn về tính cách độc đáo và phức tạp của mỗi đứa trẻ.

Ví dụ: Hãy theo dõi con bạn khi trẻ đang chơi một mình. Quan sát điều gì mang lại cho trẻ niềm vui thú, và điều gì khiến trẻ thất vọng hoặc điều gì khiến trẻ dễ dàng trở nên chán nản. Từ đó phân công các công việc tại nhà dựa theo sở thích của trẻ.

Mặc dù chương trình học Montessori được phát huy tốt nhất trong môi trường trường học, nhưng điều đó không có nghĩa là bạn không thể áp dụng một vài triết lý ngay tại nhà. Bằng cách áp dụng một số lời khuyên trên như là tôn trọng trẻ, để trẻ tự lập và quan sát trẻ, bạn sẽ tạo ra môi trường quan tâm và hỗ trợ trẻ, góp phần vào việc xây dựng hạnh phúc êm ấm cho gia đình.

Angie Heck

Angie Heck là người viết và quản lý nội dung cho chuyên mục phụ huynh trên ứng dụng Montessorium. Hiện tại cô đang làm việc với rất nhiều giáo viên Montessori trên toàn thế giới để có thể đem các khái niệm Montessori dễ dàng tiếp cận hơn với các gia đình ở khắp mọi nơi.

(Dịch bởi Dạy Con Kiểu Nhật)

Trả lời