7 Bước Để Trở Thành Cha Mẹ Montessori

Có bảy bước đơn giản để trở thành cha mẹ Montessori. Nhưng nói “đơn giản” không có nghĩa là không có thách thức. Bài viết dưới đây sẽ trình bày bảy bước để trở thành cha mẹ Montessori được chia sẻ bởi Edward Fidellow.

Bước đầu tiên để trở thành cha mẹ Montessori diễn ra khi bạn đăng kí cho con bạn học chương trình Montessori. Bản thân điều đó đã là một thách thức. Hầu hết chúng ta đều không được nuôi dạy trong một ngôi trường Montessori. Và toàn bộ khái niệm/quan điểm đều từ nước ngoài và chúng ta sẽ cần một chút can đảm để bước ra khỏi những quy tắc vốn có và vùng an toàn. Chúng ta có thể chọn chương trình này vì nó không giống những trải nghiệm trường học chúng ta biết. Hoặc chúng ta chọn nó vì điều khác biệt nào đó chúng ta nhìn thấy được ở một đứa trẻ học Montessori mà chúng ta gặp. Hoặc đơn giản là chúng ta chỉ may mắn và tình cờ đến một ngôi trường Montessori và bị thu hút bởi những gì chúng ta nhìn thấy. Thậm chí sau đó chúng ta sẽ phải tự giải quyết câu hỏi: “Nếu phương pháp này tuyệt vời như thế, tại sao cả thế giới lại chưa xếp hàng ngoài cửa để đăng ký cho con học?” (và những câu hỏi tương tự mà những người theo Montessori vẫn luôn thắc mắc). Quả là một quyết định phức tạp và thách thức để trở thành cha mẹ Montessori. Nhưng bạn đã quyết định xong. Vậy, làm sao để bạn có thể tận dụng mọi điều từ quyết định này? Hãy đi đến bước thứ hai.

Lúc này bạn bắt đầu hiểu triết lý cốt lõi của Montessori là gì. May mắn thay, bạn không cần phải trở thành một giáo viên Montessori để là một phụ huynh Montessori tốt. (Bạn không cần phải biết cách thao tác với toàn bộ giáo cụ Montessori và cũng không cần phải giữ mười lăm đứa trẻ không trèo tường.) Nội dung quan trọng nhất của Montessori là tôn trọng trẻ. Có người có thể phản bác rằng “Tất nhiên là tôi tôn trọng con mình, tôi yêu con rất nhiều và đó là lí do tôi cho con học Montessori, tôi muốn điều tốt nhất cho con.” Tất nhiên là bạn yêu trẻ – những tôn trọng lại khác. Để tôn trọng trẻ thì đầu tiên bạn phải tôn trọng bản chất của trẻ. Trẻ em không phải là một người lớn thu nhỏ đang chờ đợi để đúc theo khuôn mẫu. Trẻ giống như loài nòng nọc và sâu bướm có hình dạng và chức năng sống riêng đang chờ đợi để trở thành thứ chúng sẽ dự định trở thành. Chúng ta thường thiếu kiên nhẫn khi trẻ đang trong quá trình đó vì chúng ta không nhận ra rằng chính thời thơ ấu ấy – với tất cả sự tò mò, vui tươi, bừa bộn – là một phần trong quá trình chúng khôn lớn thành người. Chúng ta phải tôn trọng quá trình đó – nhưng điều đó không có nghĩa trẻ sẽ luôn được làm những gì trẻ muốn. Một trong những từ ý nghĩa nhất trong ghi chép của tiến sĩ Montessori là từ “rèn luyện”. Chúng ta không rèn luyện trẻ mà là rèn luyện chính chúng ta để “không phá hỏng những điều tốt đẹp” trong bản chất con trẻ. Phần thứ hai của tôn trọng là tôn trọng tính cách của trẻ. Con bạn không phải một tờ giấy trắng. Những đặc điểm độc đáo đã thấm nhuần trong con người trẻ. Lúc này năng khiếu nghệ thuật đã bộc lộ. Năng khiếu về toán học cũng đã được hình thành. Thuận tay trái hay tay phải, thuận não trái hay não phải cũng đã được định hình.

Chúng ta thường thiếu kiên nhẫn khi trẻ đang trong quá trình đó vì chúng ta không nhận ra rằng chính thời thơ ấu ấy – với tất cả sự tò mò, vui tươi, bừa bộn – là một phần trong quá trình chúng khôn lớn thành người.

Vậy làm thế nào để thuận theo tự nhiên? Hãy trở thành một người quan sát. Đó cũng chính là bước tiếp theo để trở thành cha mẹ Montessori – rèn luyện bản thân để quan sát. Trẻ bị thu hút bởi điều gì? Điều gì mang lại cho trẻ niềm vui? Điều gì chiếm thời gian vô tận của trẻ? Đấy đều là manh mối để biết về con người mà trẻ sẽ trưởng thành sau này. Bạn thật may mắn vì bạn có một người trợ giúp được đào tạo là giáo viên Montessori của con bạn. Trong buổi họp phụ huynh tiếp theo, bạn nên hỏi xem trẻ đang phát triển thế nào hơn là hỏi xem trẻ đã làm gì. Sẽ rất khó để hỗ trợ bản chất tự nhiên của trẻ nếu như không nắm rõ được tình hình hiện tại.

Bước thứ ba là trở thành “đồng minh” của trẻ. Bạn có thể nghĩ “Tất nhiên tôi luôn bênh vực cho con rồi. Tôi yêu chúng.” Quả đúng là vậy. Nhưng những mong muốn của trẻ có phải là mong muốn của bạn hay không? Nói cách khác: Bạn có đang đặt mục tiêu cho con mà không nghĩ tới chúng là ai? (Rất nhiều trường hợp người bố rất giỏi thể thao nhưng người con thì không.) Đúng vậy, bạn có rất nhiều mong mỏi tuyệt vời, để con trở nên biết quan tâm và thương yêu, trung thực và quả cảm, ngay thẳng, đáng tin cậy vv. Và những mong mỏi này đều xứng đáng và có ý nghĩa để hướng tới. Nhưng cuộc sống của trẻ – sự nghiệp, ngành nghề, công việc – chỉ được đáp ứng và hoàn thành tốt nhất dựa theo những khả năng trẻ có. Khi đứa trẻ năm tuổi của bạn nói “Con muốn trở thành lính cứu hoả.” Có thể đó chỉ là phản ứng sau khi trẻ đọc một cuốn sách hoặc vừa xem một chương trình vô tuyến nào đó. Tuy nhiên, nếu bạn tiếp tục hỏi những câu hỏi tại sao như “Tại sao con nghĩ đó là một công việc tốt? Tại sao con nghĩ rằng con sẽ yêu thích nó?” Bạn sẽ phát hiện ra rằng trẻ không phải chỉ bị cuốn hút bởi sự phấn khích nhất thời mà thực tế, trẻ mong muốn được giúp đỡ mọi người hoặc trẻ mong muốn là một thành viên trong đội nhóm. Tất cả đều là manh mối quan trọng để chỉ ra tính cách của trẻ. Con bạn cần bạn là “đồng minh” và khuyến khích tính cách của trẻ (đặc biệt là khi tính cách của trẻ khác biệt với bạn.)

Hình ảnh có liên quan
Trở thành “đồng minh” của trẻ là cha mẹ cần phải hiểu và khuyến khích phát triển tính cách của trẻ theo mong muốn của trẻ.

Bước thứ tư là thực hành những gì mà trẻ học được ở trường – lễ phép và lịch sự. Thực hành những câu nói như “Con xin phép…”, “Cảm ơn”, “Con có thể…”, “Con xin lỗi ạ”, vv. thì về lâu về dài sẽ trở thành lợi thế cho trẻ trong cuộc sống sau này. Mọi người luôn có phản ứng tích cực với một đứa trẻ lễ phép.

Bước thứ năm, rèn luyện tính độc lập. Độc lập là khả năng tự lập của trẻ, xuất phát tự việc trẻ tự đưa ra quyêt định, biết nghĩ tới hậu quả và sống có trách nhiệm.  Hãy cho trẻ được lựa chọn thường xuyên nhất có thể: “Con muốn gì cho bữa sáng, ngũ cốc hay trứng?”, “Con muốn hai thìa cà rốt hay một?” (Đừng đưa ra những lựa chọn mà không có lựa chọn nào như “Con muốn cà rốt không?” Trẻ sẽ nói không và bạn không thể mời trẻ ăn cà rốt nữa.) Hãy cho trẻ những công việc mà trẻ có thể làm – như dọn dẹp giường, cho quần áo bẩn vào máy giặt, cất bát đĩa vào máy rửa chén, vv. Những việc vặt trong nhà sẽ xây dựng cho trẻ tính trách nhiệm, trách nhiệm sẽ xây dựng nên tính độc lập, độc lập sẽ xây dựng nên sự tự tin.

Kết quả hình ảnh cho independent kid
Bắt đầu từ việc phụ giúp các công việc nhỏ trong nhà sẽ xây dựng cho trẻ tính trách nhiệm, trách nhiệm sẽ xây dựng nên tính cách độc lập, và độc lập sẽ xây dựng nên sự tự tin.

Bước thứ sáu, cho trẻ thời gian. Hãy cho chúng thời gian để hoàn thành những công việc vặt trong nhà. Hãy cho chúng thời gian làm một đứa trẻ. Cho chúng thời gian để hít thở. Cho chúng thời gian của bạn.

Bước thứ bảy, rèn luyện sự khiêm nhường. Trẻ sẽ học hỏi rất nhiều từ bạn. Những thứ dễ dàng làm được khi bạn là người lớn luôn là bí ẩn và thử thách cao cả với trẻ. Tìm kiếm những điều tốt mà trẻ làm. Động lực của trẻ thường đơn thuần, và thao tác không hoàn hảo. Nhưng chúng ta cũng có rất nhiêu điều cần học hỏi từ trẻ. Và khi bạn sai (khi, chứ không phải nếu) bạn cũng cần rèn luyện nói một cách khiêm nhường “Tha lỗi cho bố/mẹ nhé”. Điều này sẽ không phá vỡ sự tôn trọng của trẻ với bạn, mà dạy trẻ một bài học quan trọng trong cuộc sống – khi bạn thất bại, cho dù trong một mối quan hệ, trường học, sự nghiệp hay trong cuộc sống –hãy nhận lỗi và bắt đầu lại từ đầu – để thành công sau này.

Hãy trở thành cha mẹ Montessori để trở thành một người cha, người mẹ tốt nhất bạn có thể.

Edward Fidellow

Ed Fidellow thành lập trường Montessori vào năm 1972, và sau 29 năm điều hành ngôi trường đầu tiên, ông nhận ra cha mẹ là người có ảnh hưởng quan trọng đối với sự thành công của mỗi đứa trẻ, trong học tập cũng như cuộc sống. Ông đã thành lập NXB Cross Moutain vào năm 2006 để giúp giáo dục cha mẹ Montessori. Ông chuyển tới El Salvador năm 2013 và đào tạo các lứa giáo viên giúp mở trường.

(Được biên dịch bởi Dạy Con Kiểu Nhật)

Trả lời